Hënn a Kazen hu bal keng Schweessdrüsen an der Haut. D’Wäermt gi si virun allem duerch d’Hechele lass, e bëssen och iwwer d’Patteballen. An enger Loft, déi sech beweegt, geet dat gutt; an engem waarmen, zouene Raum bal net méi. Wann d’Hechelen net méi duergeet, kann d’Kierpertemperatur bannent Minutten eropgoen, net eréischt iwwer Stonnen.
Dofir virewech: En Hëtztschlag ass en Noutfall. Wann Dir de Verdacht hutt, mellt Iech direkt bei enger Praxis oder beim Gardedéngscht, ouni ofzewaarden, ob et vu selwem besser gëtt.
Den Auto an der Sonn
En Auto, deen an der Sonn steet, hëtzt sech séier op, och un Deeg, déi sech guer net esou waarm ufillen. E Splack an der Fënster ännert do net vill, de Schiet wandert am Laf vum Dag weider, an aus der kuerzer Course ginn dann dach séier zwanzeg Minutten. Coffre, Remorque an Transportbox an der Sonn si genee esou riskant. Wann Dir ënnerwee Statioune maacht, wou d’Déier net mat era kann, bleift et besser doheem. Op méi laange Faarten hëllefe Pausen am Schiet an eng Schossel mat Waasser am Gepäck; stellt d’Ventilatioun esou an, datt se och hannen ukënnt. Sonneschutz un de Säitefënstere kann hëllefen, eng ofgedeckte Box ouni Loftzuch dogéint net.
A wann Dir selwer eng Kéier en Déier gesitt, dat an engem zouenen Auto kloer an Nout ass, a kee Besëtzer ze fannen ass: 112 ass zu Lëtzebuerg déi allgemeng Noutruffnummer.
De Siwe-Sekonnen-Test um Asphalt
Asphalt, donkel Platten, Sand a Konschtwues späichere Wäermt iwwer Stonnen a gi vill méi waarm wéi d’Loft. D’Patteballe sinn zwar zéi, mee et bleift Haut. Leet de Réck vun der Hand fir ongeféier siwe Sekonne flaach op de Buedem; wann Dir en do net bequeem hale kënnt, ass et fir Patten ze waarm. Da gitt léiwer moies fréi oder owes spéit a sicht Iech Wisen oder Bëschweeër eraus.
De Buedem ass dat eent, d’Ustrengung dat anert. Nieft dem Vëlo lafen oder ëmmer nees apportéieren huet an engem waarmen Nomëtteg näischt verluer. Wann d’Déier duerno hippt, sech opfälleg d’Patte leckt oder wann d’Balle méi donkel, rout oder beschiedegt ausgesinn, da loosst dat an der Praxis ukucken.
Hëtztstress erkennen an ënnerwee killen
Déi éischt Zeeche si liicht ze iwwersinn:
- staarkt Hechelen, dat am Schiet net méi roueg gëtt
- Onrou, duerno Middegkeet; d’Déier sicht sech kill Plazen um Buedem
- décken, zéie Spaut, ganz rout oder ongewéinlech blasst Zännfleesch
- en Hond, deen hannendru bleift, sech leet an net méi weider wëll
Kënnt e wackelegen oder onkoordinéierte Gang dobäi, Briechen oder Duerchfall, e glasege Bléck, Zesummebriechen, Krämp oder eng Ootmung, déi no schwéierer Aarbecht ausgesäit, da rufft direkt an enger Praxis oder beim Gardedéngscht un.
Kaze weise vun deem allem wéineg; eng Kaz, déi mat oppenem Maul otemt, ass ni an enger normaler Situatioun, egal wéi d’Wieder ass. Kanéngercher, Mierschwéngercher a Villercher verdroen d’Hëtzt besonnesch schlecht, an e Stall, deen um néng Auer nach am Schiet stoung, kann um eng Auer voll an der Sonn stoen.
Killen ass dat, wat Dir ënnerwee maache kënnt; d’Ënnersichung ersetzt et net. Rufft virdrun un, da weess d’Equipe, datt Dir kommt. Ënnerwee heescht dat:
- aus der Sonn eraus an d’Loft a Beweegung bréngen, mat Ventilator oder oppene Fënsteren, am Auto mat der Klimaanlag
- d’Fell mat killem Waasser naass maachen, net mat äiskalem, an dat reegelméisseg widderhuelen; Hals, Broscht, Bauch an d’Bannesäit vun de Been si gutt Plazen. Äiskaalt Waasser oder en Äisbad kann de Géigendeel bewierken
- keen naasst Duch op d’Déier leeën a leie loossen, soss bleift d’Wäermt drënner hänken; léiwer ëmmer nees frësch naass maachen
- kleng Quantitéite killt Waasser ubidden, wann d’Déier waakreg ass a selwer drénke wëll; ni Waasser an d’Maul vun engem middegen oder zesummegebrachenen Déier schëdden
Besonnesch séier kréie kuerznaseg Rassen e Problem, well hir Otemweeër d’Killen iwwer d’Hechele méi schwéier maachen. Och ganz jonk, al oder ze schwéier Déieren, Déiere mat déckem oder donkelem Fell an Déiere mat bekannten Häerz- oder Otemproblemer si méi séier a Schwieregkeeten. Déi éischt waarm Deeg am Joer sinn dacks déi delikatst, well nach keen un d’Wäermt gewinnt ass.
Ier de Summer richteg ufänkt
Stellt op méi Plaze Waasser hin a suergt dobannen an dobausse fir eng schatteg Plaz. Kazen, déi eraus dierfen, sollten ëmmer op eng kill Plaz kënne kommen.
Sicht Iech d’Informatioune vun der Garde eraus, ier Dir se braucht: De Gardedéngscht fir Klengdéiere leeft vun 08:00 bis 08:00 Auer den nächste Moien; d’Lëschte publizéieren de Collège Vétérinaire an d’Beruffsverbänn.
Dacks gestallte Froen
Geet et duer, den Auto an de Schiet ze stellen an d'Fënster e Splack opzeloossen?
Nee. De Schiet wandert am Laf vum Dag, e Splack bréngt bal kee Loftaustausch, an et gëtt dobannen ëmmer méi waarm. Plangt den Tour esou, datt d'Déier net am Auto muss waarden.
Wéi weess ech, ob de Buedem ze waarm fir d'Patten ass?
Leet de Réck vun der Hand ongeféier siwe Sekonne flaach op den Asphalt. Wann Dir en do net bequeem hale kënnt, ass et ze waarm. Wiesselt op Wiss oder Bëschwee, oder gitt moies fréi an owes spéit.
Wat maachen ech bei Verdacht op en Hëtztschlag?
Direkt eng Praxis oder de Gardedéngscht kontaktéieren a soen, datt Dir ënnerwee sidd. Um Wee: aus der Sonn eraus, Loft a Beweegung, d'Fell mat killem, net äiskalem Waasser naass maachen. De Gardedéngscht fir Klengdéiere leeft vun 08:00 bis 08:00 Auer den nächste Moien; 112 ass déi allgemeng Noutruffnummer.
Kréie Kazen och Problemer mat der Hëtzt?
Jo, si weisen et just vill manner. Eng Kaz, déi mat oppenem Maul otemt, ass e Grond, fir sech direkt bei enger Praxis oder beim Gardedéngscht ze mellen.
Wie erreechen ech nuets oder um Weekend?
D'Gardepraxissen halen e 24-Stonnen-Déngscht, deen um 08:00 Auer ufänkt an um 08:00 Auer de nächste Moie fäerdeg ass. Fir den Déierendokter vun der Garde ze erreechen, kënnt Dir den 112 uruffen oder Post Infotel um 26 77 12 34; d'Gardelëscht gëtt vum Collège Vétérinaire an op amvl.lu ënner GARDES verëffentlecht. Eis eege Noutfallsäit lëscht d’Gardepraxisse mat hire Rufnummeren op. Rufft un, ier Dir lassfuert: den Dokter vun der Garde ass villäicht net an der Praxis a muss selwer eréischt higoen.